امين رويحه

25

درمان با گياهان از نظر طب قديم و جديد با تصاوير گياهان ( فارسى )

و ممزوج نمود و مورد استعمال قرار داد ، زيرا هريك از آنها كه براى مرض مورد معالجه مفيد باشد فعاليت خود را خواهد كرد ، يك چنين مخلوط و ممزوج نمودنى كه گفته شد از لحاظ چگونگى و مقدار فقط بمهارت آن كسى كه مىخواهد آن را براى مزاج آن مريضى كه در مقابلش قرار گرفته نيكو تهيه نمايد موقوق نيست ، بلكه كسى كه سابقهء استعمال گياهان طبى را دارد و دربارهء آنها خبرگى داشته باشد مىتواند متصدى اين عمل قرار بگيرد ، كما اينكه اين مطلبى كه گفتيم با دواجات مصنوعى كه از طريق علم شيمى بدست مىآيند نيز فرقى و اختلافى نخواهند داشت . سزاوار است كه در اينجا تذكر بدهيم و بگوئيم . تأثير گياهان طبى كه در اين كتاب ذكر شده‌اند عادتا فورى نخواهد بود ، بلكه نتيجهء آنها ظاهر نمىشود مگر بعد از چهار الى شش هفته . هرگاه بعد از استعمال دواء در بين اين چند هفته‌اى كه گفته شد نتيجه‌اى بدست نيامد بسيار بجا است كه دواى ديگرى را به كار ببرد . چنانچه تأثير دوا تا يك مقدار معلومى باشد ولى معالجه و شفاى كاملى حاصل نشود معلوم مىشود كه قدرت آن دواء محدود بوده و بعد از اين قدرت فائده‌اى نخواهد داشت جز اينكه بدن به آن دوا معتاد خواهد شد . در يك چنين مواقع مريض بايد از خوردن دارو خوددارى نمايد ، آنگاه بعد از دو هفته يا بيشتر آن دوا را به كار ببرد تا اينكه نظير دواء سابق يا بيشتر مؤثر واقع گردد . از جمله امور مهمى كه دربارهء استعمال گياهان طبى مدخليت دارد اين است كه مريض نبايد از آن مقدار دوائى كه برايش جائز و مطلوب است استعمال نمايد . آن مقدارى كه جائز است به زبان و لغت طب : مقدار خوراك ناميده مىشود زيرا غالبا نتيجه يك چنين تجاوزى ضررهاى فراوانى خواهد بود و يك چنين ضررهائى منحصر به گياهان و نباتات سمى نخواهد بود ، بلكه در گياهان غير سمى هم يافت مىشوند . مثلا گياه بابونه بر گياهان مفيدى كه در معالجهء بيشترى از امراض حق تقدم